About Kids

ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก

คุณพ่อคุณแม่ทุกคนย่อมหวังที่จะให้ลูกเป็นเด็กเก่ง ทั้งด้านความฉลาดทางสติปัญญา และความมีไหวพริบปฏิภาณ ซึ่งความเฉลียวฉลาดนี้ ไม่สามารถเกิดขึ้นได้เอง จำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมจากคุณพ่อคุณแม่ในหลายด้าน ทั้งการสั่งสอน อบรม เสริมสร้างวินัย และการฝึกสมาธิ ดังนั้นการฝึกสมาธิให้กับลูกน้อยตั้งแต่ยังเด็กอยู่ ก็ถือเป็นการปูพื้นฐานสติปัญญาให้กับลูกน้อยได้เป็นอย่างดี วันนี้ MamyKid มีข้อแนะนำดี ๆ เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่ ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก มาฝากกันค่ะ

สมาธิสำหรับเด็กเป็นอย่างไร

ก่อนจะลงไปในรายละเอียดวิธีการ ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก นั้น เราต้องมาทำความรู้จักกับ สมาธิสำหรับเด็กก่อนว่าเป็นอย่างไร

สมาธิสำหรับเด็ก ไม่ได้หมายความว่า ให้คุณพ่อคุณแม่จับเจ้าหนูมานั่งนิ่ง ๆ สวมชุดขาว นั่งขัดสมาธิ ไม่ให้กระดุกกระดิกไปไหน แต่สมาธิสำหรับเด็ก คือ การฝึกเด็กให้ความสนใจ หรือ จดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างแน่วแน่ และตั้งใจในชั่วระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นการสนใจในระยะเวลาสั้น หรือเป็นระยะเวลานานก็ได้ โดยจะก่อให้เกิดการเรียนรู้ พัฒนาการ และความเพลิดเพลินควบคู่กันไป

การจะจับให้เด็กมาสนใจกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เป็นระยะเวลานาน ๆ คงไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ เนื่องจากทุกสิ่งทุกอย่างสำหรับเขา ยังดูใหม่ และมีความน่าสนใจอยู่เต็มไปหมด จึงสนใจอยู่กับสิ่งหนึ่งได้ไม่นาน ธรรมชาติของเด็ก ๆ จะถูกเข้าใจว่าไม่ชอบอยู่นิ่ง ขี้เบื่อ วอกแวก และสนใจกับสิ่งใหม่ ๆ อยู่เสมอ ดังนั้นการที่คุณพ่อคุณแม่เริ่มปูพื้นฐานด้านสมาธิ จะช่วยส่งเสริมให้ลูกจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งนาน ๆ ได้เรียนรู้อย่างเต็มที่ เพื่อพัฒนาสู่ทักษะด้านอื่น ๆ ต่อไป

เราสามารถปลูกฝังการมีสมาธิได้ตั้งแต่ลูกยังเล็ก ผ่านการทำกิจกรรมที่เค้าชอบ และถนัด เค้าก็จะผูกพันกับกิจกรรมที่ตนเป็นคนคิด และออกแบบ เช่น การวาดรูป การพับกระดาษ การปั้นดินน้ำมัน การต่อตัวต่อ คุณพ่อคุณแม่ลองสังเกตว่าลูก ๆ ทำกิจกรรมอะไรแล้วสนุก และทำได้ต่อเนื่องค่อนข้างนาน ก็เริ่มเอากิจกรรมนั้น มาช่วยสร้างสมาธิให้ลูกก่อนเลย จะทำให้การสร้างสมาธิเป็นไปได้ง่ายขึ้น

สาเหตุที่ลูกไม่มีสมาธิ

เด็กกับความซน มักอยู่คู่กัน ฉะนั้นการที่ลูกไม่สามารถนิ่งทำอะไรได้นาน ๆ อย่าเพิ่งตีความว่าหรือสรุปเอาเองว่า ลูกสมาธิสั้น แล้วมาค่อย ๆ วิเคราะห์ว่า เพราะเหตุใดเค้าจึงไม่มีสมาธิ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากเหตุผลเหล่านี้

  1. ขาดความสนใจในสิ่งที่กำลังทำ
  2. หมกมุ่นในเรื่องอื่น ๆ มากเกินไป เช่น เล่นเกมส์ ดูการ์ตูน
  3. สนใจหลายเรื่องในเวลาเดียวกัน
  4. มีความวิตกกังวล และความเครียดรบกวน จนละเลยที่จะรับรู้ หรือสนใจสิ่งที่อยู่ตรงหน้า
  5. ภาวะความไม่พร้อมอื่น ๆ เช่น ความหิว ความอ่อนเพลีย การขาดแรงจูงใจในการเรียนรู้
  6. สิ่งแวดล้อมไม่สงบ มีสิ่งเร้ามากเกินไป หรือมีเสียงดังรบกวนสมาธิ
ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก

วิธีฝึกสมาธิให้ลูก

สำหรับการเสริมสร้างสมาธิให้กับเด็กในเบื้องต้น คุณพ่อคุณแม่ควรเริ่มต้นจากการฝึกฝนให้ลูกทำกิจกรรมง่าย ๆ ให้ลูกได้เรียนรู้วิธีแก้ไขปัญหาด้วยตัวเองเสียก่อน ไม่ว่าจะเป็น การรับประทานอาหาร อาบน้ำ – ทาแป้ง หยิบของ หรือ การติดกระดุมเสื้อผ้า แล้วค่อย ๆ เพิ่มระดับความยากของกิจกรรม เช่น การทำงานบ้าน เพื่อเป็นการกระตุ้นพัฒนาการ ในเรื่องการตัดสินใจ และช่วยให้เด็กรู้จักหน้าที่ของตนเอง จากนั้นจึงเตรียมฝึกสมาธิลูก ๆ ด้วยกิจกรรมต่าง ๆ ดังนี้      

ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก
  • อ่านหนังสือน่ารู้ & นิทานแสนสนุก เพราะในขณะที่เด็กกำลังอ่านหนังสือ หรือนิทาน จะเป็นการฝึกการออกเสียงพูด สะกดคำ ทำให้เค้าจดจ่ออยู่กับตัวหนังสือหรือตัวละคร รวมถึงการช่วยสร้างจินตนาการตามเรื่องราวที่ได้อ่านอีกด้วย แต่สำหรับเด็กเล็กที่ยังอ่านหนังสือไม่ได้ หรืออ่านหนังสือยังไม่คล่อง คุณพ่อคุณแม่อาจเป็นคนเล่านิทานให้ฟัง เพื่อช่วยฝึกการฟัง และออกเสียงก็ได้เช่นกัน
  • เสริมกิจกรรม คุณพ่อคุณแม่ควรส่งเสริมกิจกรรมต่าง ๆ ให้เหมาะสมตามวัย เช่น ว่ายน้ำ เรียนดนตรี หรือกิจกรรมทางศิลปะต่าง ๆ ให้หลากหลาย เพราะการที่คุณพ่อคุณแม่ให้ลูกน้อยได้รู้จักทำกิจกรรมต่าง ๆ มากขึ้น จะเป็นการปลูกฝังความสนใจและสมาธิได้เป็นอย่างดี อีกทั้งเป็นการช่วยให้จิตใจของลูกสงบ ลดความตึงเครียดจากการเรียนได้ด้วย ในบางกิจกรรม หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นว่าลูกชอบ หรือมีความสนใจเป็นพิเศษ คุณพ่อคุณแม่ควรให้การชี้นำ และ สนับสนุนอย่างเต็มที่ เพื่อที่ลูกน้อยจะได้มีความชำนาญ ซึ่งอาจถึงขั้นนำไปประกอบอาชีพได้เลย
  • หามุมสงบส่วนตัวให้ลูก เพราะสาเหตุส่วนหนึ่งที่เด็กสมาธิสั้น อันเนื่องมาจากสิ่งแวดล้อมรอบตัวซึ่งมีเสียงอึกทึกคึกโครมอยู่ตลอดเวลา ดังนั้น จึงควรจัดหามุมนั่งเล่น หรือพื้นที่ที่ค่อนข้างเงียบสงบให้ลูกน้อยได้นั่งอ่านหนังสือ ทำการบ้าน หรือทบทวนบทเรียนโดยเฉพาะ
  • ดนตรีสร้างสมาธิ ก่อนถึงเวลาทำการบ้าน แทนที่จะเปิดทีวี หรือ เล่นเกมคอมพิวเตอร์ อาจเปิดเพลงที่ฟังสบายๆ เช่น เพลงบรรเลง เพื่อช่วยให้จิตใจมีความสงบ ลดความสับสนวุ่นวาย เมื่อจิตใจสงบทำให้เกิดคลื่นสมองที่เรียกว่า คลื่นอัลฟา (Alpha Wave) ซึ่งเป็นภาวะที่มีสมาธิและเหมาะสมในการเรียนรู้ สร้างสรรค์ผลงาน และมีใจจดใจจ่อกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
  • เรียนรู้ศิลปะ เพราะศิลปะคือ หนึ่งในกิจกรรมที่ช่วยทำให้เกิดสมาธิ และได้ทักษะการทำงานประสานกันระหว่างมือ และสายตาด้วย เช่น การวาดภาพ โดยใช้สีไม้ สีน้ำ สีเทียน หรือ การปั้น ด้วยดินเหนียว แป้งโด หรือ ดินน้ำมัน หรือ การพับกระดาษ เพื่อให้ลูกได้ใช้ศิลปะในการฝึกสมาธิ อาจชักชวนลูกให้ใส่กิจกรรมศิลปะเข้าไปในตารางเวลาของเขาด้วยก็ได้
ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก
  • ของเล่นที่หลากหลาย  ของเล่นสำหรับเด็ก ช่วยส่งเสริมพัฒนาการด้านต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี แต่การจะให้เด็กเล่นของเล่นชิ้นเดิม ๆ ก็คงจะไม่ใช่เรื่องง่าย หรือจะให้ทุ่มทุนซื้อของเล่นที่มากมายมาให้เด็กได้เล่น ก็ดูจะเป็นการสิ้นเปลืองเกินไป ดังนั้นในครั้งต่อไปให้คุณพ่อคุณแม่ลองเลือกของเล่น ที่สามารถเล่นได้หลากหลาย อย่างชุดสวนสัตว์ หรือตัวต่อ ที่สามารถต่อเล่นเป็นเรื่องราวกับของเล่นชนิดอื่น ๆ ได้ หลังจากเล่นเสร็จอย่าลืมให้เด็กช่วยเก็บของเล่น เพื่อฝึกระเบียนวินัยได้อีกด้วย
  • ช่วยทำงานบ้าน โดยการร่างทำตารางเวลาทำงานบ้านที่ลูกต้องรับผิดชอบ (แบบไม่เคร่งครัดมากจนเกินไป) เพื่อช่วยกำหนดกิจวัตรประจำวันของลูก อาจเริ่มตั้งแต่การตื่นนอนจนถึงเข้านอน เช่น การรดน้ำต้นไม้ ซักถุงเท้า เก็บที่นอน เป็นต้น วิธีนี้จะช่วยสร้างการเรียนรู้จดจำ และทำให้เด็กมีสมาธิทำอะไรเป็นระบบระเบียบมากยิ่งขึ้น
  • ธรรมชาติสร้างสมาธิ ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ ใบไม้ ดอกไม้ที่อยู่ในสวนหลังบ้าน หรือแม้กระทั่งตามสวนสาธารณะ ลักษณะพิเศษของธรรมชาติ คือ ความสงบนิ่ง การให้เด็กได้คุ้นเคยกับธรรมชาติ จะช่วยให้เขาสงบนิ่งมากยิ่งขึ้น โดยอาจจะเริ่มจากการพาลูกไปเดินสวนสาธารณะแล้วให้เขาสังเกตสิ่งต่าง ๆ หรือพาไปเลือกซื้อเมล็ดพันธุ์มาปลูก และให้เขาดูแลต้นไม้ของเขาเองจนโต เป็นการฝึกสมาธิในการเฝ้าสังเกต และการติดตามการเจริญเติบโตของต้นไม้ในแต่ละวัน
ช่วยสร้างสมาธิให้ลูก
  • ฝึกสมาธิเวลาว่าง จากสิ่งของใกล้ตัว อย่าง การอ่านหนังสือพิมพ์ สอนลูกปั่นจักรยานให้ตรงตามเส้น อ่านนิทานให้คุณพ่อคุณแม่ฟัง หรือการท่องบทสวดมนต์ก่อนนอน นอกจากจะช่วยให้ลูกสงบนิ่งมีจิตใจจดจ่อกับกิจกรรมที่ทำแล้ว ยังเป็นการเสริมสร้างความมั่นใจให้ลูกได้อีกด้วย

สมาธิมีผลกับลูกอย่างไร

  • จะเป็นคนจดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้นานขึ้น ซึ่งเป็นพื้นฐานที่สำคัญต่อการเรียนเมื่อเด็กถึงวัยเข้าโรงเรียน
  • เป็นคนใจเย็น ใช้เหตุผลในการแก้ปัญหา ไม่วู่วาม ไม่ใช้อารมณ์ในการตัดสิน
  • มีวินัย มุ่งมั่นทำอะไรให้เสร็จเป็นอย่าง ๆ ไม่ทำอะไรซ้ำซ้อนจนไม่สำเร็จสักอย่าง
  • เป็นการปูพื้นฐานที่ดีในการใช้ชีวิตไม่ว่าจะเป็นทางด้านการเรียน การทำงาน หรือการใช้ชีวิตครอบครัว

การฝึกสมาธิในเด็กให้เกิดผลอย่างดีที่สุด สิ่งที่สำคัญที่สุดคือความรักความเอาใจใส่จากคุณพ่อคุณแม่ ด้วยการนั่งอยู่เป็นเพื่อนใกล้ ๆ เด็กจะรู้สึกว่าไม่โดดเดี่ยว อุ่นใจ ไม่ต้องเสียสมาธิและผละออกจากกิจกรรมที่ทำอยู่ ทำให้เด็กเกิดสมาธิ สามารถจดจ่อกับสิ่งที่ทำอยู่ได้เป็นเวลานาน ๆ MamyKid เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่ทุกคนทำได้แน่นอนค่ะ

ขอบคุณภาพจาก Freepik

Tags
Back to top button
error: Content is protected !!
Close